GIT-PD gaat uit van principes waarvan vaak al herhaaldelijk is aangetoond dat ze leiden tot effectievere zorg. Die principes kunnen op een aantal niveaus worden beschreven.
Organisatie
Een aantal principes hebben te maken met de wijze waarop een behandelteam ingebed is in een instelling en hoe de algemene afspraken worden vastgelegd.
- Structuur: structuur is een breed begrip dat vooral verwijst naar het belang van duidelijkheid en voorspelbaarheid: het is duidelijk wat de openingsuren van de afdeling zijn, hoe behandelaars bereikt kunnen worden, wie welke rol in de behandeling speelt, wanneer behandelonderdelen ingeroosterd zijn, hoe lang ze duren, wanneer er wordt geëvalueerd, welke afspraken gelden rond privacy en grenzen enzoverder.
Context van deskundigheid: De principes van GIT-PD kunnen prima worden uitgevoerd door behandelaars met weinig ervaring en opleiding. Wel is het belangrijk dat deze behandelaars voldoende ingebed zijn in een team of instelling waarin wel ervaring en deskundigheid is zodat er een klankbord is voor ingewikkelde situaties. Dat kan bijvoorbeeld een supervisor of consultant zijn die aan een team verbonden is.
Team
Doorgaans zal een team van behandelaars betrokken zijn rond een casus of zal een behandelprogramma door een team vormgegeven worden. De cultuur van het team kan erg bepalend zijn voor de behandelresultaten.
- Consistent in benadering: teamleden moeten voldoende op één lijn zitten. Dat geldt voor het algemeen borgen van de principes, maar ook rondom specifiek beleid rondom een cliënt. Dit principe houdt dan in dat teamleden zich bewust zijn van mogelijke verschillen in benadering, dat ze erover met elkaar in gesprek kunnen gaan en dat ze samenwerken om tot een meer eenduidig beleid te komen.
- Eerlijk steunend: behandelaars kunnen soms zelf verstrikt raken in bepaalde emoties die ze ervaren naar een cliënt of ze kunnen soms geneigd zijn om te snel bepaalde acties uit te zetten. Een team kan helpen om uit te zoomen. Dat vraagt ook het wederzijdse vertrouwen om collega’s te bevragen, van feedback te voorzien en zo te steunen in het behandelproces
- Empowerend: teamleden verschillen onderling. Behandelaars gaan het meest effectief hulp kunnen bieden wanneer ze datgene kunnen doen waar ze goed in zijn. Dat betekent dat verschillende behandelaars een verschillende bijdrage kunnen hebben. In een GIT-PD team zal er typisch worden gekeken hoe een behandelaar in zijn of haar kracht kan komen om die bijdrage aan de behandeling te bieden die past bij de eigen kwaliteiten en opleiding.
Klinisch proces
- Doelgericht: een behandeling is doorgaans effectiever wanneer ze gericht is op specifieke, concrete doelen en wanneer die doelen ook regelmatig worden geëvalueerd.
- Gefaseerd: een behandeling is in principe beperkt in de tijd en opgedeeld in fasen. GIT-PD moedigt episodische zorg aan, waarbij periodes van actieve behandeling afgewisseld kunnen worden met periodes van zelf-management van eventuele problemen.
- Modulair: GIT-PD behandelingen zijn doorgaans modulair opgebouwd, waarbij specifieke behandelmodules in overleg met de cliënt ingezet worden om specifieke probleemgebieden aan te pakken.
- Doelgericht: een behandeling is doorgaans effectiever wanneer ze gericht is op specifieke, concrete doelen en wanneer die doelen ook regelmatig worden geëvalueerd.
Behandelaars
Behandelaars zijn in hun interactie met de cliënt (en naaste) steeds gericht op een aantal common factors. De meeste van deze common factors staan ten dienste van het opbouwen van een emotioneel nabij en authentiek contact en het vasthouden van een stevige behandelrelatie.
- Empathie: een behandelaar tracht zich steeds een beeld te vormen van de binnenwereld (gedachten, emoties) van de cliënt en geeft dat terug aan de cliënt zodat die zich van binnenuit begrepen kan voelen
- Positieve benadering: een behandelaar tracht steeds de intentie achter (mogelijk schadelijk) gedrag te belichten en tracht steeds ook de kwaliteiten van de cliënt te zien, waardoor de cliënt positief benaderd wordt
- Echtheid: een behandelaar is eerlijk, authentiek en transparant en zorgt ervoor dat wat hij/zij denkt en voelt ook besproken kan worden en niet verzwegen
- Overeenstemming over doelen en taken in behandeling: een behandelaar zoekt steeds actieve samenwerking met de cliënt rondom doelen (wat wil de cliënt bereiken met de behandeling?) en taken (wat wordt van de cliënt binnen en buiten therapie verwacht om dit doel te bereiken?)
- Uitdrukken van emoties: een behandelaar helpt een cliënt naar (pijnlijke) emoties toe te gaan om ze te ervaren en onder woorden te brengen
- Herstellen van breuken: een behandelaar volgt steeds de kwaliteit van de relatie/samenwerking op en bespreekt eventuele spanningen/wrijvingen/breuken actief
- Bevorderen van de zelfreflectie: een behandelaar helpt de cliënt om zichzelf en anderen beter te begrijpen door de linken te helpen leggen tussen gebeurtenissen, gedachten en gevoelens, en eruit voortvloeiende handelingen.