De Guideline-Informed Treatment for Personality Disorders (GIT-PD) is een behandelkader voor de behandeling van mensen met persoonlijkheidsproblematiek. GIT-PD vertrekt niet vanuit een specifieke theorie of methode, maar vanuit principes. Die principes zijn afgeleid uit de bestaande werkzame psychotherapieën voor mensen met persoonlijkheidsstoornissen. GIT-PD haalt datgene wat werkt uit deze specialistische behandelmethodes. Deze ‘common factors’ (gemeenschappelijke werkzame elementen) vormen als het ware de lijm voor een GIT-PD programma: hoe het programma er ook concreet uit mag zien, deze principes maken er steeds de kern vanuit.
Achtergrond
Persoonlijkheidsstoornissen worden bij voorkeur behandeld met psychotherapie. Traditioneel bestaan er een aantal behandelvormen, zoals Dialectische Gedragstherapie, Mentalization-Based Treatment, Schematherapie en Transference-Focused Psychotherapy. Deze behandelingen werden alle opgenomen in de verschillende nationale en internationale richtlijnen voor de behandeling van persoonlijkheidsstoornissen. Alleen vragen ze een hoge graad van specialisatie en opleiding van behandelteams. Dat maakt dat ze slechts beperkt beschikbaar zijn in de praktijk. Of ze zijn in verdunde vormen beschikbaar. Veruit de meeste mensen die met een persoonlijkheidsstoornis hulp zoeken in de GGz, hebben geen toegang tot deze behandelingen. Tegelijk is de laatste jaren steeds duidelijker geworden dat er goede alternatieven bestaan. Zo laten minder specialistische maar wel goed opgezette generieke behandelingen ook erg goede behandelresultaten zien. Zelfs in zoverre dat de genoemde specialistische behandelingen gemiddeld genomen niet effectiever blijken dan deze generieke behandelingen. GIT-PD is ontstaan uit deze bevindingen. Het idee achter GIT-PD is dat we de algemene kwaliteit van zorg voor mensen met persoonlijkheidsproblemen kunnen verbeteren door de bestaande zorg te verbeteren op basis van de principes die in alle werkzame behandelingen terugkeren.
Voor wie?
GIT-PD is een behandelkader dat gebaseerd is op principes die van belang zijn in de behandeling van mensen met persoonlijkheidsstoornissen. Mensen met persoonlijkheidsstoornissen delen een aantal kwetsbaarheden: ze ondervinden vaak problemen om zichzelf te reguleren (emoties, gedrag, zelfbeeld, doelen, zingeving) en ze ondervinden vaak problemen in contact met anderen (afstemming op anderen, wantrouwen, samenwerking, emotionele nabijheid). Die kwetsbaarheden kunnen behandeling bemoeilijken wanneer er geen expliciete aandacht voor is. De basisprincipes van GIT-PD zijn alle gericht op het beter kunnen omgaan met deze kwetsbaarheden. Tegelijk is de groep van mensen met een persoonlijkheidsstoornis erg heterogeen: er bestaan verschillen in ernst, in co-morbide stoornissen, in type persoonlijkheidsstoornis, en zo voort. Een concreet behandelprogramma zal zich daarop moeten aanpassen. Die aanpassing kan terugkomen in de duur en dosering van de behandeling, in de concrete doelgroep, in de keuze van behandelmodules. GIT-PD is dus niet één programma. Het is een kader waarbinnen diverse behandelprogramma’s vorm gegeven kunnen worden.
Lokale variatie
GIT-PD wil de bestaande zorg niet helemaal veranderen. Vaak is er heel veel goeds aan bestaande behandelprogramma’s. GIT-PD wil behandelaars vooral aanmoedigen om datgene waar ze goed in zijn, waar ze misschien eerdere opleidingen in gevolgd hebben en waar hun hart ligt, te blijven doen, met bijkomende aandacht voor een aantal principes waarvan we weten dat ze de behandeling (nog) effectiever kunnen maken.
Er bestaat niet één GIT-PD programma. GIT-PD biedt een kader. Afhankelijk van welke specifieke doelgroep er behandeld wordt en afhankelijk van de eigen krachten en affiniteiten in een behandelteam kan dat kader wat anders worden ingevuld. Daardoor zullen concrete GIT-PD programma’s er doorgaans ook net wat anders uitzien op verschillende locaties.
Levensloop
Een behandeling zal er niet hetzelfde uitzien in verschillende fasen van iemands leven. Zo zal er bij jongeren vaak vooral aandacht zijn om jongeren snel genoeg op de juiste plek in behandeling te krijgen. Ook zullen bij jongeren doorgaans ouders en de school worden betrokken in de behandeling. Bij volwassenen spelen partners en werk dan weer een belangrijkere rol. Bij ouderen met persoonlijkheidsstoornissen zullen ook weer andere accenten worden gelegd. Het betrekken van medische zorg in de behandeling en het betrekken van begeleiders in verzorgingscentra worden dan bijvoorbeeld typische aandachtspunten. Om aan deze verschillen recht te doen, hebben we drie GIT-PD projecten. Naast het gewone GIT-PD project, bestaat er ook GIT-PD Jeugd en GIT-PD Ouderen.